Từ một chiếc bình ở Istanbul: Hành trình tìm lại gốm Chu Đậu

Năm 1980, một nhà ngoại giao Nhật Bản đọc được hai chữ "Nam Sách" và niên đại 1450 trên chiếc bình hoa lam ở cung điện Topkapı rồi viết thư về Hải Hưng. Để trả lời bức thư ấy, người ta phải đào lên cả trăm nền lò dưới ruộng lúa, trục vớt một con tàu đắm chở hàng trăm nghìn món đồ gốm, và tranh luận đến nay chưa dứt về một dòng chữ ký.

Đọc tiếp “Từ một chiếc bình ở Istanbul: Hành trình tìm lại gốm Chu Đậu” →

Đăng ngày Chuyên mục Lịch sử

Trần Nhân Tông: Từ ngai vàng thắng giặc Nguyên đến am tu trên đỉnh Yên Tử

Ông đưa Đại Việt qua hai cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông, nhường ngôi cho con khi mới ngoài ba mươi rồi lên Yên Tử tu hành, lập nên Thiền phái Trúc Lâm — dòng thiền duy nhất ra đời trên đất Việt.

Đọc tiếp “Trần Nhân Tông: Từ ngai vàng thắng giặc Nguyên đến am tu trên đỉnh Yên Tử” →

Đăng ngày Chuyên mục Lịch sử

Thành nhà Hồ: kinh đô đá xây trong ba tháng, mất trong vài tuần

Năm 1397, Hồ Quý Ly cho dựng Tây Đô bằng những khối đá vôi nặng hàng chục tấn ở Thanh Hóa. Sáu thế kỷ sau tường thành vẫn đứng, còn triều đại xây nó chỉ tồn tại bảy năm. Câu chuyện về cải cách, quyền lực và lòng dân.

Đọc tiếp “Thành nhà Hồ: kinh đô đá xây trong ba tháng, mất trong vài tuần” →

Đăng ngày Chuyên mục Lịch sử

Thánh địa Mỹ Sơn: chín thế kỷ xây gạch, một tuần bom và lời dặn khắc trên bia đá

Từ khoảng năm 400, các vua Chăm Pa nối nhau dựng đền thờ thần Shiva bằng gạch trong một thung lũng kín ở xứ Quảng. Người Pháp đếm được 71 công trình; một tuần ném bom năm 1969 xóa đi phần lớn những gì đẹp nhất. Câu chuyện Mỹ Sơn cũng là câu chuyện về những người giữ lời dặn của vị vua khai mở thánh địa.

Đọc tiếp “Thánh địa Mỹ Sơn: chín thế kỷ xây gạch, một tuần bom và lời dặn khắc trên bia đá” →

Đăng ngày Chuyên mục Lịch sử

Cọc gỗ Bạch Đằng: từ trận Ngô Quyền phá quân Nam Hán đến trận đại thắng quân Nguyên

Năm 938 Ngô Quyền, năm 1288 Trần Hưng Đạo cùng dùng thủy triều và bãi cọc ngầm trên sông Bạch Đằng để tiêu diệt thủy quân xâm lược. Hơn bảy thế kỷ sau, những chiếc cọc ấy vẫn đang được tìm thấy dưới lớp bùn.

Đọc tiếp “Cọc gỗ Bạch Đằng: từ trận Ngô Quyền phá quân Nam Hán đến trận đại thắng quân Nguyên” →

Đăng ngày Chuyên mục Lịch sử

Tế tửu và Tư nghiệp: những người đứng đầu Quốc Tử Giám qua 950 năm

Bia tiến sĩ ghi tên người đỗ, còn bài này viết về những người điều hành ngôi trường: các Tế tửu, Tư nghiệp Quốc Tử Giám, từ Chu Văn An thời Trần đến những người quản lý di tích Văn Miếu hôm nay.

Đọc tiếp “Tế tửu và Tư nghiệp: những người đứng đầu Quốc Tử Giám qua 950 năm” →

Đăng ngày Chuyên mục Lịch sử

82 tấm bia tiến sĩ: ba thế kỷ khoa cử khắc vào đá

Trong Văn Miếu – Quốc Tử Giám, 82 tấm bia đặt trên lưng rùa đá ghi danh những người đỗ tiến sĩ từ năm 1442 đến 1779. Đó vừa là bảng vàng, vừa là một tuyên ngôn chính trị, vừa là kho tư liệu quý về cách nước ta chọn người làm quan.

Đọc tiếp “82 tấm bia tiến sĩ: ba thế kỷ khoa cử khắc vào đá” →

Đăng ngày Chuyên mục Lịch sử