Từ 15/10/2026, doanh nghiệp xuất nhập khẩu được đăng nhập Cổng một cửa quốc gia bằng VNeID

Doanh nghiệp xuất nhập khẩu nào cũng phải làm việc với Cổng thông tin một cửa quốc gia (vnsw.gov.vn). Giấy phép nhập khẩu, giấy chứng nhận kiểm dịch, thủ tục cho tàu biển, tàu bay xuất nhập cảnh và hàng chục thủ tục khác được khai một lần trên Cổng. Cổng chuyển hồ sơ sang bộ, ngành có thẩm quyền rồi sang cơ quan hải quan để thông quan. Từ 15/10/2026, việc vận hành Cổng theo quy định mới. Nghị định 336/2026/NĐ-CP quy định ai được đăng nhập và đăng nhập bằng cách nào, khi nào tài khoản bị khóa hoặc thu hồi, chứng từ điện tử phải đáp ứng điều kiện gì, và dữ liệu hành khách, hàng hóa được chia sẻ giữa các cơ quan ra sao. Văn bản này nói về chính phủ điện tử và quản trị dữ liệu không kém gì thủ tục thương mại. Các bài điểm chính sách mới có hiệu lực tháng 10 của VietnamPlus và nhiều báo khác đều đặt nó lên hàng đầu.

Thông tin văn bản

Số hiệu: Nghị định 336/2026/NĐ-CP
Cơ quan ban hành: Chính phủ; Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký
Ngày ký: 22/8/2026
Ngày có hiệu lực: 15/10/2026
Bố cục: 6 chương, 50 điều, 4 phụ lục (chỉ tiêu đăng ký của người khai và của cán bộ, công chức; bản khai chung chỉ tiêu thông tin; bản kết quả xử lý)
Thay thế: Nghị định 85/2019/NĐ-CP ngày 14/11/2019, nghị định cũ về cơ chế một cửa
Bãi bỏ: Nghị định 27/2011/NĐ-CP về thông tin hành khách trước khi nhập cảnh Việt Nam qua đường hàng không (đã được sửa đổi bởi Nghị định 75/2013/NĐ-CP)
Căn cứ đáng chú ý: Luật Hải quan, Luật An ninh mạng 116/2025/QH15, Luật Giao dịch điện tử 20/2023/QH15

Những điểm mới

1. Dùng VNeID để đăng ký, truy cập (khoản 1 Điều 11). Người khai vẫn có thể đăng ký tài khoản kèm chữ ký số như trước. Theo nghị định mới, người khai còn có thể dùng tài khoản định danh điện tử cấp qua ứng dụng VNeID để đăng ký và truy cập hệ thống. Đơn vị quản lý Cổng kiểm tra, đối chiếu thông tin trong 01 ngày làm việc, sau đó thông báo chấp thuận qua thư điện tử hoặc yêu cầu bổ sung, có nêu lý do. Phụ lục I liệt kê các chỉ tiêu đăng ký: tên tổ chức, mã số thuế, số đăng ký kinh doanh, số định danh cá nhân hoặc số hộ chiếu của người đại diện theo pháp luật, cùng số serial, đơn vị cung cấp, ngày hiệu lực, ngày hết hiệu lực và khóa công khai của chứng thư số.

2. Khóa, kích hoạt, thu hồi tài khoản có quy trình rõ ràng (khoản 3 đến khoản 5 Điều 11). Trước đây việc này chủ yếu theo thực tiễn vận hành. Nay nghị định quy định chi tiết:

Người khai hoặc bộ, ngành gửi đề nghị khóa bằng văn bản điện tử có ký số hoặc văn bản giấy trước 03 ngày. Nếu thời điểm đề nghị quá sát, tài khoản bị khóa trong 01 ngày làm việc.
Trường hợp khẩn cấp ảnh hưởng đến an ninh thông tin, an ninh mạng, an ninh dữ liệu, chỉ cần gọi điện hoặc gửi thư điện tử là tài khoản bị khóa ngay. Đơn vị quản lý Cổng phải thông báo lại chậm nhất 05 giờ làm việc.
Nếu tự phát hiện nguy cơ mất an ninh, đơn vị quản lý Cổng khóa ngay rồi mới thông báo. Tài khoản chỉ được kích hoạt lại sau khi đã rà soát nguyên nhân và đánh giá mức độ rủi ro.
Tài khoản bị thu hồi trong 03 ngày làm việc trong các trường hợp: người khai đề nghị; doanh nghiệp giải thể, phá sản, dừng hoặc tạm dừng hoạt động; cán bộ bị rút quyền truy cập; vi phạm quy định về quản lý, khai thác Cổng.
Người sử dụng phải giữ bí mật thông tin tài khoản và báo ngay khi bị mất hoặc lộ.

3. Chữ ký số (Điều 12). Chữ ký số phải được chứng thực bởi chứng thư số của tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số, hoặc chứng thư số nước ngoài được cấp phép sử dụng tại Việt Nam. Khi gia hạn chứng thư số hoặc thay đổi cặp khóa, người khai phải đăng ký lại thông tin với Cổng. Nếu quên bước này, hồ sơ có thể bị lỗi chỉ vì một lần gia hạn chứng thư định kỳ.

4. Chuyển đổi chứng từ giấy và điện tử (Điều 14, Điều 15). Chứng từ điện tử chuyển từ bản giấy chỉ hợp lệ khi phản ánh toàn vẹn nội dung bản gốc và có chữ ký số đã đăng ký của người khai. Bản giấy in từ chứng từ điện tử phải có dấu hiệu nhận biết theo mẫu công bố trên vnsw.gov.vn (thông tin về việc ký số, cơ quan ký, thời gian ký, thông tin liên hệ), kèm chữ ký, họ tên và con dấu của người khai. Chứng từ giấy vẫn được chấp nhận khi pháp luật chuyên ngành yêu cầu hoặc khi hệ thống gặp sự cố.

5. Vận hành liên tục và xử lý sự cố (Điều 7, 17, 19). Đơn vị quản lý Cổng là Cục Hải quan thuộc Bộ Tài chính. Cổng phải hoạt động 24/7; bảo trì định kỳ phải thông báo trước 24 giờ. Khi Cổng gặp sự cố, thủ tục được thực hiện bằng hồ sơ giấy hoặc qua hệ thống xử lý chuyên ngành. Sau khi khắc phục, cơ quan xử lý phải đối chiếu và chuyển dữ liệu lên Cổng.

6. Kết nối dữ liệu (Điều 4, 7, 10, 20). Bộ Tài chính phải kết nối Cổng với Nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia. Các bộ, ngành cũng phải kết nối hệ thống xử lý chuyên ngành của mình với nền tảng này, kể cả phần đã phân cấp cho địa phương. Nghị định đưa ra khái niệm số định danh hàng hóa: mã số điện tử do hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan cấp cho hàng hóa nhập khẩu, được chia sẻ cho các bộ, ngành. Theo Điều 48, thời điểm bắt đầu chia sẻ và sử dụng số định danh này sẽ do nghị định hướng dẫn Luật Hải quan quy định.

7. Dữ liệu hành khách hàng không (Điều 23, Điều 24). Hãng hàng không hoặc người được ủy quyền phải cung cấp qua Cổng thông tin chuyến bay, danh sách hành khách, danh sách tổ lái và thông tin đặt chỗ của hành khách (PNR) cho cơ quan quản lý xuất nhập cảnh thuộc Bộ Công an. Vì vậy Nghị định 27/2011/NĐ-CP bị bãi bỏ. Các cơ quan tại cảng hàng không phải xác nhận hoàn thành thủ tục cho tàu bay nhập cảnh trong không quá 01 giờ kể từ khi nhận đủ hồ sơ.

8. Chứng từ điện tử xuyên biên giới (Điều 44 đến Điều 47). Thông tin, chứng từ điện tử trao đổi qua Cổng theo điều ước quốc tế, trong đó có cơ chế một cửa ASEAN, có giá trị pháp lý như chứng từ giấy nếu điều ước công nhận và chứng từ đáp ứng các điều kiện trong nước.

Ai chịu tác động

Doanh nghiệp xuất nhập khẩu và đại lý hải quan, tức mọi tổ chức có tài khoản trên Cổng.
Hãng hàng không, hãng tàu, đơn vị vận tải đường sắt, đường bộ, đường thủy nội địa: Chương IV quy định thời hạn khai báo và luồng dữ liệu cho từng loại phương tiện.
Các bộ, ngành và cơ quan địa phương vận hành hệ thống xử lý chuyên ngành.
Nhà cung cấp chữ ký số và phần mềm khai báo có sản phẩm tạo, ký và gửi chứng từ lên Cổng.

Doanh nghiệp cần làm gì

Chọn cách đăng nhập. Với doanh nghiệp nhỏ, hoặc khi người đại diện theo pháp luật đã dùng VNeID, đăng nhập bằng VNeID có thể gọn hơn. Doanh nghiệp đã có quy trình chữ ký số ổn định vẫn giữ được cách cũ.
Rà lại chứng thư số. Nếu chứng thư số đã được gia hạn hoặc đổi cặp khóa kể từ lần đăng ký trước, hãy cập nhật trên Cổng trước ngày 15/10. Hồ sơ ký bằng khóa chưa đăng ký có thể bị từ chối.
Chuẩn bị cho trường hợp tài khoản bị khóa đột ngột. Đơn vị quản lý Cổng nay được khóa tài khoản ngay khi nghi có rủi ro an ninh. Doanh nghiệp nên chỉ định người đầu mối, có sẵn quy trình khôi phục và nhắc nhân viên báo ngay khi lộ thông tin đăng nhập.
Hãng vận tải kiểm tra luồng dữ liệu PNR. Thông tin đặt chỗ nay đi qua Cổng, theo một nghị định lấy Luật An ninh mạng làm căn cứ. Hãng hàng không nên rà lại cấu hình truyền dữ liệu và thông báo quyền riêng tư cho hành khách.
Nhà cung cấp phần mềm đối chiếu định dạng. Bộ chỉ tiêu ở Phụ lục III, IV và chuẩn dữ liệu do Bộ Tài chính hướng dẫn quyết định hệ thống phải gửi và nhận những gì.

Những điểm còn bỏ ngỏ

Lộ trình áp dụng. Danh mục thủ tục hành chính và thời điểm thực hiện qua cơ chế một cửa do Bộ trưởng Bộ Tài chính công bố (Điều 10, Điều 49). Doanh nghiệp nên theo dõi thông báo trên vnsw.gov.vn, không nên mặc định mọi thủ tục chuyển đổi cùng lúc vào ngày 15/10.
Hệ thống của các bộ, ngành. Bộ, ngành nào chưa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật để phản hồi kết quả theo định dạng mới được chuyển tiếp tối đa 01 năm (Điều 49). Vì vậy một số thủ tục có thể chưa đồng bộ cho đến cuối năm 2027.
Số định danh hàng hóa. Mã này còn chờ nghị định hướng dẫn Luật Hải quan. Hiện chưa rõ nó sẽ liên thông thế nào với mã truy xuất nguồn gốc theo Nghị định 372/2026/NĐ-CP.
Kiểm tra chuyên ngành. Tên của Nghị định 85/2019/NĐ-CP có cụm “kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu”; tên nghị định mới thì không. Doanh nghiệp nên xác định văn bản nào hiện điều chỉnh thủ tục kiểm tra chuyên ngành của mình.

Nguồn

Bài viết mang tính thông tin, không phải tư vấn pháp lý.