Mọi khoản vay, thẻ tín dụng hay khoản nợ quá hạn tại ngân hàng Việt Nam đều được đưa về một nơi: Cơ sở dữ liệu thông tin tín dụng quốc gia do Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC) thuộc Ngân hàng Nhà nước quản lý. Ngân hàng tra cứu CIC trước khi cho vay. Các công ty tài chính ngoài hệ thống ngân hàng, doanh nghiệp mua bán nợ hay cơ sở cầm đồ tham gia CIC với tư cách “tổ chức tự nguyện” cũng ngày càng tra cứu nhiều hơn. Thông tư 46/2026/TT-NHNN, có hiệu lực từ Chủ nhật tới, ngày 1/11/2026, siết lại quy định về sự đồng ý của khách hàng đối với luồng dữ liệu này. Nhờ đó, quy định của ngành gần hơn với Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân (số 91/2025/QH15, có hiệu lực từ 1/1/2026). Thông tư cũng bổ sung quy định cho Trung tâm tài chính quốc tế và bỏ một số lịch báo cáo riêng không còn phù hợp.
Thông tin văn bản
- Số hiệu và tên: Thông tư 46/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 15/2023/TT-NHNN quy định về hoạt động thông tin tín dụng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
- Cơ quan ban hành, người ký: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Phó Thống đốc Đoàn Thái Sơn ký thay Thống đốc, theo đề nghị của Cục trưởng Cục An toàn hệ thống các tổ chức tín dụng.
- Ngày ký: 9/9/2026.
- Hiệu lực: 1/11/2026.
- Quy mô: 12 điều, 4 trang, không có điều khoản chuyển tiếp.
- Văn bản được sửa: Thông tư 15/2023/TT-NHNN (ngày 5/12/2023, có hiệu lực từ 1/1/2025). Ngày 22/9/2026, Ngân hàng Nhà nước đã công bố Văn bản hợp nhất 104/2026/VBHN-TT-NHNN, cách dễ nhất để đọc quy định sau khi sửa.
Những điểm mới
1. CIC chỉ cung cấp thông tin ra ngoài khi khách hàng đồng ý rõ ràng (Điều 12). Trước đây, khoản 6 Điều 12 chỉ yêu cầu sự đồng ý của khách hàng vay đối với các tổ chức ngoài những đối tượng đã liệt kê khi khai thác dịch vụ thông tin tín dụng. Khoản 7 mới có phạm vi rộng hơn. CIC chỉ được cung cấp thông tin tín dụng của khách hàng vay cho ba nhóm sau khi có sự đồng ý của chính khách hàng đó:
- tổ chức tự nguyện, gồm quỹ đầu tư phát triển, quỹ bảo lãnh tín dụng, tổ chức thực hiện chương trình tài chính vi mô, doanh nghiệp mua bán nợ, công ty quản lý nợ và khai thác tài sản, tổ chức cho vay, cho thuê tài sản, bán hàng trả chậm, trả dần, cầm đồ;
- tổ chức thông tin tín dụng nước ngoài;
- “tổ chức khác (nếu có)”.
Yêu cầu về hình thức đồng ý cũng cao hơn. Quy định cũ chỉ cần sự đồng ý “được thể hiện ở một định dạng có thể được in, sao chép bằng văn bản”, kể cả dạng điện tử hoặc định dạng kiểm chứng được. Nay sự đồng ý phải được thể hiện “bằng phương thức rõ ràng, cụ thể”, đồng thời in, sao chép được. Cách diễn đạt này theo đúng tinh thần Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân: đồng ý phải cụ thể, không mập mờ và chứng minh được. Tổ chức tín dụng khai thác dịch vụ theo hợp đồng với CIC (khoản 3 Điều 12) không thuộc danh sách trên.
2. Đồng ý cả ở chiều dữ liệu đi vào CIC (Điều 17). Trước đây, tổ chức tự nguyện vốn đã phải “đảm bảo có sự đồng ý của khách hàng vay” trước khi gửi thông tin cho CIC. Khoản 1 Điều 17 mới gắn nghĩa vụ này với cả Thông tư và pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, đồng thời áp dụng cùng chuẩn “rõ ràng, cụ thể, in hoặc kiểm chứng được”. Với một công ty cho vay trực tuyến hay chuỗi cầm đồ, điều khoản đồng ý trong luồng đăng ký phải đủ sức làm chứng cứ khi cần.
3. Một lịch báo cáo chung (Điều 10). Trước đây, Ngân hàng Chính sách xã hội báo cáo hai lần một tháng, quỹ tín dụng nhân dân và tổ chức tài chính vi mô báo cáo một lần một tháng. Các ngoại lệ này bị bỏ. Mọi tổ chức tín dụng nay báo cáo theo tần suất tại Hệ thống chỉ tiêu thông tin tín dụng ban hành kèm Quyết định của Thống đốc. Tổ chức tự nguyện báo cáo theo tần suất thỏa thuận trong hợp đồng với CIC.
4. “Dữ liệu điện tử” thay cho “tệp dữ liệu điện tử” (khoản 3 Điều 9). Câu chữ không còn gắn với việc gửi từng tệp. Văn bản giấy vẫn chỉ là phương án dự phòng khi thống nhất với CIC.
5. Báo cáo tài chính của khách hàng vay nước ngoài (điểm i khoản 1 Điều 9). Với khách hàng vay là tổ chức nước ngoài, ngân hàng được dùng báo cáo tài chính năm lập theo Chuẩn mực kế toán quốc tế hoặc chuẩn mực kế toán của quốc gia nơi đặt trụ sở. Doanh nghiệp trong nước vẫn dùng báo cáo đã nộp cơ quan thuế hoặc đã kiểm toán.
6. Trung tâm tài chính quốc tế. Khoản 3a mới tại Điều 3 định nghĩa “ngân hàng thành viên” là ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thành lập, hoạt động theo Nghị quyết 222/2025/QH15 và Nghị định 329/2025/NĐ-CP, khuôn khổ pháp lý của Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam. Người có liên quan của khách hàng vay tại các ngân hàng này được xác định theo Nghị định 329, không theo Luật Các tổ chức tín dụng. CIC làm đầu mối chia sẻ thông tin với cơ quan thanh tra, giám sát tại Trung tâm (khoản 7a Điều 14). Việc thanh tra hoạt động thông tin tín dụng tại ngân hàng thành viên theo quy định thanh tra riêng của Trung tâm (khoản 3a Điều 15).
7. Cập nhật theo bộ máy mới. “Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh, thành phố” đổi thành “Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tại các khu vực”. “Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng” đổi thành “Thanh tra Ngân hàng Nhà nước”. Chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải “được thành lập và hoạt động tại Việt Nam”. Điều 4 về mục đích cũng tách hai ý: hỗ trợ tổ chức tín dụng, góp phần bảo đảm an toàn hoạt động, và hỗ trợ tổ chức tự nguyện trong hoạt động kinh doanh.
Ai chịu tác động
- Người vay. Hồ sơ tín dụng của bạn tại CIC không được chuyển hợp pháp cho doanh nghiệp mua nợ, đối tác tài chính ngoài ngân hàng hay tổ chức thông tin tín dụng nước ngoài nếu thiếu sự đồng ý mà sau này bạn có thể xem lại trên giấy hoặc trên màn hình. Quyền tự tra cứu miễn phí thông tin tín dụng của chính mình một lần mỗi năm (Điều 18) giữ nguyên.
- Công ty cho vay ngoài ngân hàng, fintech là tổ chức tự nguyện của CIC. Doanh nghiệp nên chờ CIC đề nghị sửa hợp đồng và rà lại màn hình xin đồng ý. Ô chọn đánh dấu sẵn hay một điều khoản chung chung trong điều kiện sử dụng khó được coi là đồng ý “rõ ràng, cụ thể”.
- Ngân hàng. Thay đổi chủ yếu mang tính vận hành: áp dụng tần suất báo cáo chung và lựa chọn báo cáo theo IFRS cho khách hàng nước ngoài. Ngân hàng thành viên tại Trung tâm tài chính quốc tế theo cơ chế thanh tra riêng.
- Quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô, Ngân hàng Chính sách xã hội không còn lịch báo cáo cố định riêng, mà theo Quyết định về Hệ thống chỉ tiêu.
Những điểm còn bỏ ngỏ
- “Tổ chức khác (nếu có)” là ai? Thông tư không nói. Cụm từ này để ngỏ khả năng chia sẻ dữ liệu sau này, có thể với doanh nghiệp bảo hiểm hay sàn thương mại điện tử, nhưng chưa có danh sách.
- Rút lại sự đồng ý. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân cho phép chủ thể dữ liệu rút lại sự đồng ý. Thông tư chưa nói dữ liệu đã chuyển cho tổ chức tự nguyện sẽ xử lý ra sao khi khách hàng rút.
- Không có thời gian chuyển tiếp. Điều 11 cho toàn bộ Thông tư có hiệu lực ngay từ 1/11, không có điều khoản chuyển tiếp cho hợp đồng đang thực hiện hay sự đồng ý đã thu theo chuẩn cũ. CIC xử lý các trường hợp này thế nào phải chờ thực tiễn.
- Tần suất báo cáo nay phụ thuộc hoàn toàn vào Quyết định về Hệ thống chỉ tiêu thông tin tín dụng của Thống đốc, văn bản nằm ngoài Thông tư này.
Nguồn
- Thông tư 46/2026/TT-NHNN, bản ký số (Cổng TTĐT Chính phủ, PDF)
- Văn bản hợp nhất 104/2026/VBHN-TT-NHNN, Thông tư 15/2023 hợp nhất (Cổng TTĐT Chính phủ, PDF)
- Thông tư 15/2023/TT-NHNN, văn bản gốc (Caselaw.vn)
- NHNN ban hành Thông tư 46/2026/TT-NHNN sửa đổi quy định về hoạt động thông tin tín dụng (Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam)
- Từ ngày 1/11, ngân hàng chia sẻ thông tin tín dụng phải được khách đồng ý (VietnamPlus)
Bài viết mang tính thông tin, không phải tư vấn pháp lý.