Từ 01/11/2026, thu phí khai thác Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia 300 đồng/trường dữ liệu

Luật Dữ liệu năm 2024 lập ra Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia, nơi tập hợp dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành. Luật cũng quy định tổ chức, cá nhân bên ngoài khu vực nhà nước muốn khai thác thì phải trả phí, nhưng đến nay mức phí vẫn chưa được ấn định. Thông tư dài bốn trang của Bộ Tài chính vừa trả lời câu hỏi này. Mức phí áp dụng từ ngày 01/11/2026, chỉ còn mười ngày nữa.

Văn bản

Số hiệu: Thông tư 156/2026/TT-BTC
Cơ quan ban hành: Bộ Tài chính; Thứ trưởng Cao Anh Tuấn ký
Ngày ký: 20/10/2026
Hiệu lực: 01/11/2026
Tên đầy đủ: Quy định mức thu, giảm, chế độ thu, nộp phí khai thác và sử dụng thông tin trong Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia

Căn cứ ban hành gồm Luật Phí và lệ phí số 97/2015/QH13, Luật Dữ liệu số 60/2024/QH15, Luật Giao dịch điện tử số 20/2023/QH15, Nghị định 165/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Dữ liệu và Nghị định 278/2025/NĐ-CP về kết nối, chia sẻ dữ liệu bắt buộc giữa các cơ quan thuộc hệ thống chính trị.

Ai phải nộp, ai được miễn

Điều 38 Luật Dữ liệu đã chia người khai thác thành ba nhóm:

Cơ quan Đảng, Nhà nước, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội không phải nộp phí.
Tổ chức, cá nhân khai thác dữ liệu của chính mình cũng không phải nộp phí.
Các trường hợp còn lại nộp phí theo pháp luật về phí và lệ phí.

Thông tư 156 chỉ quy định cho nhóm thứ ba. Tổ chức thu phí là Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Người nộp phí là tổ chức, cá nhân yêu cầu khai thác và sử dụng thông tin trong Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia, trừ những trường hợp pháp luật về dữ liệu và giao dịch điện tử quy định không phải nộp.

Cần nhớ rằng nộp phí không đồng nghĩa với được quyền khai thác. Theo Điều 35 Luật Dữ liệu, tổ chức, cá nhân thuộc nhóm thứ ba được tự do khai thác dữ liệu mở. Muốn khai thác dữ liệu cá nhân, họ cần sự đồng ý của cả Trung tâm Dữ liệu quốc gia và chủ thể dữ liệu. Với các loại dữ liệu khác, họ cần sự đồng ý của Trung tâm. Phí chỉ phát sinh sau khi việc khai thác đã được chấp thuận.

Mức thu

Giai đoạn	Mức phí
01/11/2026 – 31/12/2028	300 đồng/trường dữ liệu
Từ 01/01/2029	600 đồng/trường dữ liệu

Phí được tính theo trường dữ liệu, không theo lượt tra cứu hay theo hồ sơ. Một lượt tra cứu trả về họ tên, ngày sinh và nơi cư trú được tính là ba trường. Năm 2022, Bộ Tài chính đã áp dụng cách tính theo trường thông tin này cho Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư trong Thông tư 48/2022/TT-BTC.

Thông tư không giải thích con số 600 đồng, nhưng dự thảo hồi tháng 8/2026 thì có. Theo LSVN, Bộ Tài chính ước tính chi phí bình quân mỗi năm là 2.884,6 tỷ đồng và số trường dữ liệu có tính phí theo kịch bản cơ sở năm 2026 là 4,8 tỷ trường. Chia ra được 600,95 đồng/trường, làm tròn thành 600 đồng. Mức 300 đồng đến hết năm 2028 thực chất là giai đoạn giảm một nửa. Theo dự thảo, chọn mốc cố định 31/12/2028 thay vì “ba năm đầu” giúp việc theo dõi, đánh giá dễ hơn.

Các trường hợp được giảm phí

Cá nhân thuộc một trong sáu nhóm sau được giảm 50% mức phí:

trẻ em;
cá nhân thuộc hộ nghèo;
người cao tuổi;
người khuyết tật;
người có công với cách mạng;
đồng bào dân tộc thiểu số ở các xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Người thuộc từ hai nhóm trở lên vẫn chỉ được giảm 50%, không cộng dồn. Như vậy, các nhóm này trả 150 đồng/trường đến hết năm 2028 và 300 đồng/trường từ năm 2029.

So với dự thảo: mức tiền giữ nguyên, nhưng danh sách được mở rộng. Dự thảo tháng 8 chỉ có bốn nhóm: người cao tuổi, người khuyết tật, người có công và đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng đặc biệt khó khăn. Bản chính thức bổ sung trẻ em và cá nhân thuộc hộ nghèo. Dự thảo diễn đạt mức giảm trong giai đoạn đầu là “bằng 25% mức 600 đồng”, tức cũng là 150 đồng. Thông tư diễn đạt lại cho đơn giản nhưng kết quả không đổi.

Thu, nộp và hoàn phí

Người nộp phí nộp vào ngân sách nhà nước theo hình thức quy định tại Nghị định 362/2025/NĐ-CP. Trung tâm Dữ liệu quốc gia nộp 100% số phí thu được, kể cả tiền lãi phát sinh nếu có. Chi phí hoạt động của Trung tâm do ngân sách bố trí, không lấy từ tiền phí.

Thông tư cũng có quy định về hoàn phí. Nếu đã nộp phí mà không được cung cấp thông tin hoặc chỉ nhận được một phần, hay bị thu trùng, thu vượt, Trung tâm Dữ liệu quốc gia phải kiểm tra, đối soát và hoàn trả theo pháp luật về quản lý thuế.

Ý nghĩa thực tế

Doanh nghiệp cần xác minh khách hàng, như ngân hàng, công ty fintech, bảo hiểm, nhà mạng, văn phòng công chứng và sàn thương mại điện tử, nên rà lại xem lượt tra cứu nào đi vào Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia chứ không phải Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Sau đó ước tính mỗi lượt trả về bao nhiêu trường để lập dự toán. Một lượt tra cứu 20 trường hiện tốn 6.000 đồng và sẽ tăng gấp đôi từ năm 2029.
Chỉ yêu cầu trường thực sự cần. Vì phí tính theo trường, giảm số trường yêu cầu vừa tiết kiệm chi phí vừa phù hợp nguyên tắc tối thiểu hóa dữ liệu của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Cá nhân tra cứu dữ liệu của chính mình không phải nộp phí theo khoản 2 Điều 38 Luật Dữ liệu. Quy định miễn phí này nằm trong luật chứ không phải trong Thông tư.
Cơ quan nhà nước không bị ảnh hưởng vì việc chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan vẫn miễn phí.

Những điểm còn bỏ ngỏ

Thế nào là một “trường dữ liệu”? Thông tư không định nghĩa. Thông tư cũng chưa nói cách đếm trường với báo cáo thống kê, với kết nối API khối lượng lớn hay với lượt tra cứu không có kết quả.
Trùng với phí khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Một số dữ liệu có ở cả hai cơ sở dữ liệu. Thông tư chưa nói áp mức phí nào khi cùng một dữ liệu có thể lấy từ cả hai nguồn.
Cách tính với lượt tra cứu nhỏ, tự động. Thông tư không đặt mức thu tối thiểu. Lượt tra cứu nhỏ sẽ được tính tiền ra sao phụ thuộc vào hướng dẫn của Trung tâm Dữ liệu quốc gia.

Nguồn

Bài viết mang tính thông tin, không phải tư vấn pháp lý.