Ngày 01/10/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 377/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định quy định chi tiết Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (Luật PPP). Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Tài chính. Nghị định có hiệu lực ngay trong ngày. Phần lớn báo chí tập trung vào hợp đồng BT và quỹ đất thanh toán, vốn chiếm nhiều trang của văn bản. Tuy vậy, Chương I sửa trực tiếp Nghị định 180/2025/NĐ-CP, tức khung hợp tác công tư trong khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Chương II thì đặt lại lộ trình đưa việc lựa chọn nhà đầu tư PPP lên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Thông tin văn bản
- Số hiệu: 377/2026/NĐ-CP
- Cơ quan ban hành: Chính phủ. Người ký: Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng
- Ngày ban hành: 01/10/2026. Ngày hiệu lực: 01/10/2026 (khoản 1 Điều 50)
- Bố cục: 5 chương, 50 điều, kèm các phụ lục thay thế của Nghị định 243/2025
- Sửa đổi: Nghị định 180/2025/NĐ-CP (PPP khoa học, công nghệ), 243/2025/NĐ-CP (quy định chi tiết Luật PPP), 257/2025/NĐ-CP (hợp đồng BT), 312/2025/NĐ-CP (quản lý tài chính dự án PPP)
- Bãi bỏ: Nghị định 69/2019/NĐ-CP về sử dụng tài sản công thanh toán cho nhà đầu tư dự án BT (khoản 2 Điều 50)
Thay đổi đối với dự án PPP khoa học, công nghệ (Nghị định 180/2025)
1. Hợp đồng hỗn hợp. Theo Điều 11 cũ, dự án PPP khoa học, công nghệ dùng một trong bốn nhóm hợp đồng hoặc kết hợp chúng: BOT/BTO/BOO, BTL/BLT, BT, O&M. Khoản 5 mới (Điều 4 của Nghị định 377) cho phép áp dụng rõ ràng hợp đồng hỗn hợp theo khoản 3 Điều 45 Luật PPP với những dự án “cần kết hợp nhiều loại hợp đồng khác nhau” để phù hợp với điều kiện thực tế và “khả năng thương mại hóa của công nghệ”. Hợp đồng hỗn hợp có thể kết hợp các loại hợp đồng PPP với mô hình hợp tác khác theo pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, pháp luật về dữ liệu và pháp luật liên quan. Các bên tự thỏa thuận cách kết hợp, phương thức quản lý và phương án thu hồi vốn.
2. Dữ liệu, phần mềm, mô hình, thuật toán phải có trong hợp đồng. Khoản 3 Điều 18 cũ chỉ yêu cầu các bên lựa chọn nội dung phù hợp để đàm phán khi dự án kết hợp hạ tầng với nghiên cứu. Bản mới liệt kê bốn nhóm nội dung phải đàm phán và quy định trong hợp đồng:
- quyền sở hữu, quyền sử dụng, quyền khai thác kết quả nghiên cứu, dữ liệu, phần mềm, mô hình, thuật toán, thiết kế, bí quyết kỹ thuật, tài sản trí tuệ hình thành từ dự án, cùng trách nhiệm bảo mật, an toàn dữ liệu, chuyển giao công nghệ, đào tạo, vận hành, bảo trì, nâng cấp;
- việc quản lý, khai thác, chia sẻ, cho thuê, chuyển giao tài sản công (kể cả dữ liệu và hạ tầng dùng chung) dùng để phát triển, thử nghiệm, vận hành sản phẩm công nghệ chiến lược, tuân thủ pháp luật về dữ liệu, tài sản công, an ninh mạng, bảo vệ bí mật nhà nước và sở hữu trí tuệ;
- việc quản lý, khai thác dữ liệu, phần mềm, mô hình, hạ tầng dùng chung hình thành từ dự án;
- trách nhiệm bàn giao, duy trì, cập nhật, bảo mật và xử lý tài sản, dữ liệu khi chấm dứt hợp đồng.
3. Cách tính chi phí khai thác dữ liệu nhà nước. Điểm c khoản 3 Điều 7 cũ cho phép thỏa thuận với đối tác thương mại một khoản chi phí truy cập dữ liệu “ở mức hợp lý nhưng thấp hơn mức thu phí, lệ phí, giá dữ liệu”. Nghị định 377 bỏ điều kiện “thấp hơn”. Nay cơ quan chủ quản dữ liệu thỏa thuận chi phí khai thác phù hợp với pháp luật về phí và lệ phí. Nếu chưa có quy định về mức thu phí trong lĩnh vực dữ liệu, cơ quan chủ quản tự xác định chi phí theo nguyên tắc xác định mức thu của pháp luật về phí, lệ phí. Khi sau này có quy định chính thức, các bên điều chỉnh giá cho giai đoạn còn lại của hợp đồng và không truy thu, hoàn trả cho giai đoạn đã thực hiện. Quy định miễn phí với dự án phi lợi nhuận (điểm b) vẫn giữ nguyên.
4. Kinh phí nhiệm vụ khoa học, công nghệ không tính vào tỷ lệ vốn nhà nước. Dự án PPP khoa học, công nghệ vốn đã được hưởng tỷ lệ vốn nhà nước tới 70% tổng mức đầu tư (khoản 1 Điều 17). Khoản 2 sửa đổi nói rõ: kinh phí ngân sách đặt hàng, tài trợ nhiệm vụ khoa học, công nghệ không tính vào tỷ lệ 70% đó. Nhà đầu tư phải quản lý và hạch toán phần này độc lập với vốn nhà nước trong dự án.
5. Các chỉnh sửa khác. Phạm vi điều chỉnh đổi thành hợp tác công tư “trong hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”. Yêu cầu kỹ thuật, thiết kế, an ninh, an toàn mạng nay theo “pháp luật về chuyển đổi số và an ninh mạng” thay cho “pháp luật về công nghệ thông tin”, khớp với việc Luật Chuyển đổi số 148/2025/QH15 thay Luật Công nghệ thông tin từ 01/7/2026. Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án có nghiên cứu phải phân kỳ thành 02 giai đoạn: thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và thương mại hóa kết quả. Thời hạn phê duyệt đề án sử dụng tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập vào liên doanh, liên kết là 07 ngày làm việc.
Lộ trình đấu thầu qua mạng cho mọi dự án PPP (Nghị định 243/2025)
Điều 36 nguyên bản của Nghị định 243/2025 quy định từ 01/01/2027 sẽ lựa chọn nhà đầu tư qua mạng với dự án PPP đấu thầu rộng rãi trong nước trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, không áp dụng với dự án lựa chọn nhà đầu tư quốc tế. Điều 36 mới tách thành hai mốc:
- Từ 01/01/2027: chỉ thủ tục nộp văn bản đề xuất dự án được thực hiện trên Hệ thống. Trước mốc này, nhà đầu tư nộp trực tiếp hoặc qua bưu chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh hoặc bộ phận một cửa của bộ, cơ quan trung ương.
- Từ 01/9/2027: lựa chọn nhà đầu tư qua mạng toàn trình với dự án áp dụng đấu thầu rộng rãi, gồm mời thầu, làm rõ E-HSMT, nộp E-HSDT, mở thầu, đánh giá, đăng tải kết quả và kiến nghị. Cụm từ “trong nước” đã bị bỏ, nên có vẻ đấu thầu rộng rãi quốc tế cũng thuộc diện áp dụng.
- Đàm phán cạnh tranh, chỉ định nhà đầu tư và lựa chọn trong trường hợp đặc biệt vẫn không làm qua mạng, nhưng vẫn phải công khai thông tin trên Hệ thống.
Như vậy, lựa chọn nhà đầu tư qua mạng toàn trình chậm 8 tháng so với dự kiến ban đầu, nhưng khi áp dụng thì có thể rộng hơn. Nghị định cũng lập Cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà đầu tư trên Hệ thống, gồm: tình trạng pháp lý, năng lực tài chính, lịch sử bị ngừng hoặc chấm dứt hoạt động đầu tư tại địa phương, thông tin xử lý vi phạm về PPP, và kết quả thực hiện hợp đồng (tiến độ, vi phạm, chấm dứt và lý do). Nhà đầu tư phải đăng ký trước khi kết quả lựa chọn được đăng tải và chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin pháp lý, tài chính. Phần còn lại do Sở Tài chính và cơ quan ký kết hợp đồng cập nhật.
Ai chịu tác động
- Nhà đầu tư, doanh nghiệp công nghệ đề xuất dự án trung tâm dữ liệu, nền tảng số dùng chung, hạ tầng tính toán AI, phòng thí nghiệm, hạ tầng đào tạo nhân lực số với bộ, tỉnh, trường đại học, viện nghiên cứu.
- Cơ quan chủ quản dữ liệu muốn cho khai thác dữ liệu vì mục tiêu thương mại. Họ cần căn cứ tính chi phí theo pháp luật về phí, lệ phí thay vì áp mức chiết khấu.
- Mọi nhà đầu tư PPP: chuẩn bị nộp đề xuất dự án qua mạng từ 01/01/2027 và đấu thầu rộng rãi điện tử toàn trình từ 01/9/2027.
- Dự án đang dở dang: theo Điều 49, dự án đã phê duyệt nhưng chưa phát hành hồ sơ mời thầu được rà soát, điều chỉnh theo quy định mới. Hợp đồng đã ký tiếp tục thực hiện theo hợp đồng.
Ý nghĩa thực tế
Người soạn hợp đồng PPP công nghệ nay có một danh mục nội dung bắt buộc về quyền đối với dữ liệu, mô hình, sở hữu trí tuệ và bàn giao khi chấm dứt. Phía cơ quan nhà nước nhiều khả năng sẽ yêu cầu đủ các điều khoản này. Quy định về hợp đồng hỗn hợp giúp các cấu trúc kiểu “PPP kết hợp đặt hàng nhiệm vụ và thỏa thuận chia sẻ dữ liệu” có căn cứ rõ hơn khi bị thanh tra, kiểm toán. Với việc khai thác dữ liệu, bỏ trần “thấp hơn mức phí” có thể làm chi phí tăng, còn nguyên tắc không truy thu, hoàn trả bảo vệ cả hai bên nếu biểu phí chính thức ra đời giữa chừng.
Những điểm còn bỏ ngỏ
- Chưa có biểu phí dữ liệu. Nghị định giả định sau này sẽ có mức thu phí dữ liệu. Trong lúc chờ, mỗi cơ quan tự tính “theo nguyên tắc”, nên giá giữa các cơ quan có thể chênh nhau nhiều.
- Đấu thầu quốc tế có qua mạng không? Việc bỏ chữ “trong nước” ở Điều 36 cho thấy có, từ 01/9/2027, nhưng văn bản không nói thẳng. Cần chờ hướng dẫn vận hành Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
- Chất lượng cơ sở dữ liệu nhà đầu tư. Cơ quan ký kết đăng tải thông tin vi phạm, chấm dứt hợp đồng. Ngoài việc dẫn chiếu thủ tục áp dụng cho nhà thầu, nghị định chưa nói nhà đầu tư được đính chính hay khiếu nại thông tin này ra sao.
Nguồn
- Nghị định 377/2026/NĐ-CP — toàn văn, LuatVietnam
- Nghị định 377/2026/NĐ-CP: Dự án PPP khoa học, công nghệ được kết hợp hợp đồng PPP với mô hình hợp tác khác — LuatVietnam
- Sửa một số quy định về đầu tư theo phương thức đối tác công tư — Báo Chính phủ
- Quy định mới về lộ trình áp dụng lựa chọn nhà đầu tư qua mạng — Báo Chính phủ
- Nghị định 377/2026/NĐ-CP — Hệ thống văn bản, Cổng TTĐT Chính phủ
- Nghị định 180/2025/NĐ-CP (bản gốc) — LuatVietnam
- Nghị định 243/2025/NĐ-CP (bản gốc) — LuatVietnam
Bài viết mang tính thông tin, không phải tư vấn pháp lý.